Als het verhaal van ons volk wordt verteld...
is het onmogelijk de waarheid van de mythe te onderscheiden.
Ons verhaal begint lang geleden...
in het oude Praag.
Door de eeuwen heen is ons volk verguisd.
Vervolgd.
Tot op een dag onze grote rabbijn, de Maharal van Praag...
in het diepste duister van de Kabbala putte...
en de levensadem verleende aan een Godgelijke schepping.
Rustig maar.
Doe je mond open.
Stof zijt gij, tot stof zult gij wederkeren.
Kind.
Ga heen.
Ga nu.
Maar als de mens God nabootst...
ontwaakt het duister.
Zo geschiedde het.
Dat was het.
Kom maar overeind.
Bedankt voor je hulp.
De zeven magere jaren zijn voorbij, Hanna.
Nu volgen zeven vette jaren.
Dank je wel, Hanna.
LITOUWEN 1673
Onze wereld is gebouwd van gebarsten kruiken...
en de mens...
is net zo.
Uit het duister komt licht.
Uit de dood komt het leven.
Uit teloorgang verrijst de verlossing.
Onze lichamen zijn vergankelijk.
Maar onze geest is eeuwig.
Dat is juist het ongerijmde.
Wie van jullie weet de elementen waaruit de ster van David bestaat...
en die de mens voorstellen, lichaam en ziel?
We zijn als studenten tezamen.
Is er een heilige onder de zondaars?
Al deze elementen tezamen stellen de schepping van de mens voor.
De heilige Kabbala benoemt ze...
Merkavah. - Als de Merkavah.
De driedimensionale ster van David.
We gaan verder na het eten.
Heb je wat te eten, Benjamin?
Hanna heeft me iets gebracht. - Benjamin.
Het is nu zeven jaar geleden.
Je hebt het volste recht om haar heen te zenden.
Maak een nieuw begin...
met een vrouw die haar plicht kent.
Ik zal mijn vrouw niet heenzenden.
Zoals je wilt.
Hoe gaat 't met mijn welpje?
Je bent heel eng.
Gaat het een beetje?
God zij dank.
Kom je even binnen?
De kinderen zien graag een man in huis.
Dank je.
Hanna heeft het eten vast al klaarstaan.
Bedankt voor het boek.
Dit is de laatste keer.
De Kabbala is te gevaarlijk.
Een man die het leest, kan er gek van worden.
Laat staan...
Een vrouw?
Het spijt me. Ik wil niet dat je iets overkomt.
Je hebt genoeg doorstaan.
Moge deze daad...
ons een kind schenken.
Een jongen. Amen. - Amen.
Wat ga je doen?
Studeren. - Hanna.
God is hier, Hij is overal.
In mensen, in al wat leeft.
Deze opvolging van heilige letters gaat in de Thora schuil.
De bijbelverzen waarmee Mozes de Rode Zee scheidde.
Merkavah. De schepping van de mens.
Pas op de rotsen.
Zuster, kijk uit.
Kom op.
Je bent nu spiritueel gereinigd.
Ik wou dat mama en papa je huwelijk hadden kunnen meemaken.
Ze kijken vanaf boven toe.
Samen met je kleine Joseph.
God hebbe z'n ziel.
Het spijt me.
We moeten naar huis.
Kom op.
We gaan.
We zijn te dicht bij waar de gojim wonen.
De pest begint zich weer te verspreiden.
Rebecca en Jacob.
Weest vruchtbaar, en vermenigvuldigt u.
Vervult de aarde.
Met vele kinderen.
Amen.
Nu zal de bruid zeven maal om de bruidegom lopen.
Het getal zeven stelt de volmaaktheid der schepping voor.
Uit twee zal één ontstaan.
Onder de choepa verenigd.
Wat doen ze? - Niet veel goeds.
Een voor een...
vallen mijn mensen dood neer.
En jullie soort viert feest.
Toe, dit is mijn bruiloft. - Rebecca.
Door jou lopen wij allemaal gevaar.
Rebecca.
Wat heeft dit te betekenen?
Hou me vast.
Dit meisje is mijn oudste.
En jullie...
kunnen niet vechten als mannen...
dus je roeit ons uit...
als ratten.
Je vervloekt ons...
met vuige spreuken.
Wij hebben er niet de hand in dat je lieve kind ziek is geworden.
De pest laat ons onberoerd omdat ons dorp afgelegen ligt.
De Heer heeft gegeven...
en de Heer heeft genomen.
Nee.
O, God. - Hanna, blijf staan.
Nee, dat niet.
Trek je vervloekingen in en red mijn dochter.
Anders zul je nog zien...
en je god ook...
wie er de baas is.
Geef haar maar.
Ik ben een genezeres.
Als je haar naar mijn huis brengt, zal ik haar helpen.
Papa.
Tot mijn dochter is genezen...
blijft iedereen hier.
Wie zich buiten het dorp waagt...
wacht een wisse dood.
Gaat het wel?
Dit is een teken. We moeten onze zonden bekennen.
Laat ons Zijn wil gevoelen.
Laat ons Zijn naam prijzen.
En bid...
Bid uit alle macht.
Met eerbied.
Daartoe kondig ik een rouw van drie dagen af.
We moeten vechten.
Met alle eerbied, rabbijn.
Maar naast bidden kunnen we andere dingen doen.
We moeten terugslaan met alle kracht. - Hen voor 't hoofd slaan met gebedsboeken?
Met de leer van de Kabbala.
Een vrouw spreekt van de leer van de Kabbala?
De wonderen zijn de wereld niet uit.
We nemen de 72 heilige letters en het geheim van het boek der schepping...
en we maken... - Een golem?
Je weet duidelijk niet wat je zegt.
Hoe weet je trouwens van dat boek, en van de heilige letters?
Ik zou me zelfs niet wagen aan de macht van de Kabbala.
Het is al eerder gedaan.
En wie zou dat wezen maken?
Mozes, zeker?
Ik.
Jij wilt een golem maken...
terwijl je mijn zoon niet eens een kind kunt schenken?
We moeten iets doen. - Ga naar huis, Hanna.
Ga naar huis.
Denk eraan.
Sterft ze...
dan brand ik het hele dorp plat.
Ga door.
Here, o, Here.
Vol van genade en mededogen.
Wij smeken u.
Red dit zieke kind.
Zend genezing uit de hemel.
En alle volken der aarde zullen zien...
dat de Naam des Heren over u genoemd is.
Amen.
Ga weg, Jood.
Rebecca.
Wat hebben ze gedaan?
Ik was zwanger.
Maar ik ben 't verloren.
Ik ben m'n kindje verloren.
Smokkel haar het dorp uit. Ze heeft een dokter nodig.
Ik ben 't verloren.
'De 72 heilige letters gaan schuil in de Thora.
Om het geheim te onthullen...
moet de kracht van de Mervabah worden ingeroepen.
De Heilige Mervabah...
zet alle kabbalistische elementen bij elkaar...
die de schepping der mens voorstellen.'
'De 72 letters komen samen...
om de verborgen Naam te spellen.
Om een golem te maken...
moet onberoerde aarde van een berg of woud worden gebruikt.'
De verborgen Naam van God.
Laat er leven zijn.
Joseph. Nee.
Alsjeblieft. Joseph.
Joseph. Nee.
Word beter, kind.
Dit had ze voor me gemaakt.
Svetlana.
Mijn kleintje.
Ze is een sterk kind.
Als God het wil, wordt ze beter.
Ik doe alles wat ik kan.
Toe.
Heb genade voor ons dorp.
Niemand mag naar buiten.
Blijf binnen, in je huis.
Hanna, waar ga je heen?
Hanna.
Benjamin?
Ben jij op zolder geweest?
De kist... - Wat is dit?
Hoelang ben je al...
Benjamin, toe.
O, mijn God. - Het spijt me.
Ik kon de gedachte niet verdragen...
dat ik nog een kind zou verliezen.
Benjamin, je kunt niet weg.
Benjamin, kijk me... Stop, we moeten praten.
Zeven jaar nu.
Zeven jaar sinds hij omkwam.
De hele tijd...
heb je me bedrogen?
Zeven jaar lang?
Voorkomen dat we kinderen krijgen?
Dat we weer een gezin vormen?
Benjamin.
Je mijdt het graf van Joseph.
Je hebt nog geen steen gelegd waar hij ligt.
Geen traan gelaten. - Benjamin, toe.
Dacht je dat het ook mij niet gebroken had?
Het is klaar, Hanna.
Altijd maar met je neus in een of ander boek.
Weg van het leven van alledag.
Maar hoeveel boeken van de Kabbala je ook leest...
je zult nooit weten waarom God onze zoon wegnam.
Er is geen reden.
Jij bent een vrouw.
Jij geeft het leven.
Die plicht komt van God en jij wijst hem af.
Je moest je schamen.
Kom hier.
Blijf staan.
Je mocht het dorp niet verlaten.
Ik kom gauw weer terug.
Benjamin.
Wat is er?
Wat...
Hoe kom je daaraan?
We moeten terugvechten.
Doe je mee?
Een enkel schot en de hel barst los.
Ze maken ons allemaal af.
Ze was zwanger.
Rebecca was zwanger.
'Een golem dient slechts ter bescherming.
Voor het nut van het algemeen.
Een golem kan zich ontwikkelen.'
Hier.
Dit was van mijn zoon, Joseph.
Hij was van jouw leeftijd geweest.
Dit troostte hem als hij van streek was.
Geen angst, het is de donder maar.
Ik ben binnen, vlakbij.
Hanna.
Wat is dit voor jongen?
Het is me gelukt.
Ik heb een golem gemaakt.
Kind, wat heb je gedaan?
Hij heeft me gered.
Hij kon een stel kerels aan met z'n blote handen.
Hij is een monster zonder hart. Hij moet terugkeren voor 't te laat is.
Hij zal ons beschermen. Ons redden.
Je hebt je ingelaten met de onzuivere kelipot.
We kunnen niet anders.
Je zult dat meisje nooit genezen.
Vroeg of laat zal Vladimir ons allemaal afmaken...
en het dorp platbranden.
Jij en ik...
wij kennen elkaar al.
Ik heb het als kind gezien.
Kind, ga heen. Ga nu.
Ik zag hoe je de vijand vernietigde...
maar ook onze beminden.
Beloof me dit.
Zodra Vladimir vertrokken is...
haal je dat perkament uit z'n mond...
zodat dit golem-kind ophoudt te bestaan.
Dat beloof ik.
Hij zal nooit sterven zoals wij.
Dit is de laatste keer dat je vertrekt...
zonder dat mijn dochter overeind staat.
Je moet behoorlijke kleren aan.
Het wordt een koude nacht.
Slaap maar binnen, in het huis.
Het is heerlijk.
Zoals God het bedoeld heeft.
Weet je zeker dat je meer niet nodig hebt?
Ja. Dank je.
Ik moet weer gaan bidden.
Ik kan dit echt niet.
Je hart behoort haar toe.
Dank je.
Goedenavond.
Joseph. Nee.
Joseph.
Nee.
Er kan jullie niets gebeuren.
Alles is goed.
Abigaïl?
Wat een beesten.
Het zijn wilde beesten.
Jacob.
Het is zover.
Benjamin.
Zo doen we dit niet, zoon.
Voortaan wel.
Ik waarschuw je.
Benjamin.
Nee.
Wat moet je? - Moordenaars.
Ga ons dorp uit, nu meteen.
Wij blijven mooi hier.
Waar blijft die god van je, Jood?
Papa?
Stop.
Neem je dochter mee...
en ga weg van ons land.
Nu.
We hebben Jacob begraven.
Niet bewegen.
Je had gelijk.
We hadden meteen voor onszelf moeten opkomen.
Het spijt me.
Je ben er nu.
De rest doet er niet toe.
Hij zal ons toch niets doen? - Welnee.
Hij komt ons beschermen.
Eet je mee?
Wat is er?
Niets.
Hij houdt van muziek.
Speel maar iets voor hem.
Deze muziek vertelt van ons volk.
Ons geluk. Ons verdriet.
Onze heiligste momenten.
Ons leven.
Ons verscheiden.
Droom maar zacht.
Bedankt voor het eten. - Graag gedaan.
Je hoeft niet te gaan.
In naam des Heren gelast ik je om tot de aarde terug te keren.
Stof zijt gij.
Tot stof zult gij wederkeren. In de naam des Heren...
Ik gelast je om tot de aarde terug te keren.
Hanna.
Wat is er?
We moeten gaan.
Hoezo? - Hij heeft Perla vermoord.
En Sarah ook, denk ik.
Hij is geen verlosser.
Hij is een monster.
Een demon.
Hij is maar een jochie.
Er schuilt geen kwaad in hem. - Nee.
Hanna, hij moet sterven.
Er sterft hier niemand.
Benjamin, kom mee naar bed.
Vader.
Vader, we moeten Hanna redden. De golem...
Hij doodt onschuldige mensen.
Hij heeft Perla gedood.
Ik heb het zelf gezien.
Verzamel tien goede mannen. Vorm een minjan.
De Pulsa denura zal hem vernietigen.
Nee.
Nee. Laat me erin.
Laat me erin.
Dood mijn jongen niet. Dood hem niet.
Joseph.
Benjamin, ga door.
Hanna.
Dat is onze zoon niet.
Onze zoon is dood, Hanna.
Toe.
Hanna, toe.
Mijn mooie Joseph.
Je zult altijd mijn jongen zijn...
en ik zal altijd van je houden.
Hanna.
Je moet nu van me heengaan.
Rust in vrede, mijn kindje.
Ondertiteld door: Jolanda van den Berg